Zie de mens

Wereldnieuws! Een Caravaggio is ontdekt, mogelijk. In een wat vervuild schilderijtje van een onbekende kunstenaar menen kenners de hand van de meester te zien. De waarde van het werk is van 1500 euro veranderd in het honderdduizendvoudige. [1]

Op het schilderij is een Ecce homo-tafereel afgebeeld. Het is een scene uit het lijdensverhaal van Jezus, uit het Evangelie volgens Johannes. Jezus is voor de landvoogd Pilatus gebracht. Deze zou hem moeten veroordelen. Pilatus weifelt. Hij ziet de schuld van Jezus niet zo, maar hoort de roep van de massa. Dan zegt hij: “Ecce homo” of “Zie de mens.” Eigenlijk in het Grieks, maar in het Latijn is het ons bekender. Zie de mens, Jezus staat daar als weerloze, naakte mens, machteloos. En tegenover hem de menigte die ontstoken is in een collectieve woede: “Kruisig hem, kruisig hem!” [2]

Pilatus lijkt Jezus meelijwekkend te vinden. Of zijn de woorden eigenlijk gericht tot de menigte? Tot de mensen die zich hebben laten meenemen in het verhaal dat Jezus dood moet. Wie is hier machtelozer, die ene of de massamens?

Ecce homo. Wie is er menselijker: de ene die in het vervuilde schilderijtje een mooi tafereel zag? Of de mensen die pas geïnteresseerd zijn geraakt in het werk nu het een miljoenenwaarde lijkt te hebben? Wie is hier machteloos? Wie staat hier naakt voor ons, wellicht in nieuwe kleren van de keizer? [3]

Oordeel ik vanuit mijn eigen waarneming? Of laat ik me door de massa een verhaal opdringen? Dat is een dagelijkse reflectie waard. Ik mag daar best over dubben, de tijd voor nemen, zoals Pilatus deed; ook dat is des mensen.


[1] Rufus Kain, Vies schilderijtje kan een echte Caravaggio zijn, Trouw 12 april 2021, via https://www.trouw.nl/cultuur-media/vies-schilderijtje-kan-een-echte-caravaggio-zijn~bb3ec094/
[2] Johannes 19,4-6.
[3] Over geld zei Jezus ooit, toen hij een munt in de hand had met de beeltenis van de keizer erop: “Geef terug aan de keizer, wat des keizers is. Geef aan God, wat van God is.” Matteüs 22,15-22; Marcus 12,13-17; Lucas 20,20-26.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: