Ecce homo

In de opmaat naar Goede Vrijdag was er dit jaar weer eens onrust over homoseksualiteit in de Kerk. De Congregatie voor de Geloofsleer stelde nog maar eens dat de zegening van een homorelatie niet kan. Een gekende groep katholieken, zoals de Belgische bisschoppen, nam daar weer aanstoot aan en vond dat de homogemeenschap onbarmhartig werd weggezet. Zo kwamen het lijdensverhaal met haar ‘Ecce Homo’, ‘Zie de mens’, en het ‘Kijk die homo’ van nu samen.

Die verbinding leggen is niet het gevolg van slechte talenkennis. Het homo in Ecce Homo en in homoseksueel hebben een andere herkomst. Het ene is Latijn voor mens, het andere Grieks voor gelijke, in de zin van seksueel aangetrokken tot iemand van het gelijke geslacht. In hun uiterlijke verschijnen zijn ze hetzelfde woord. Hebben zij niet ook in hun betekenis raakvlakken?

Het is absoluut niet de vraag of Jezus homoseksueel was. De vraag is: kunnen we in het lijden van de Heer het lijden van onze medemens zien en vice versa? Vaak zien we in Christus’ kruis het leed van de gehele wereld, christenvervolgingen, aanvallen op de vrijheid van godsdienst, oorlog en geweld. Geldt dit ook voor het lijden van homoseksuelen?
Al is homoseksualiteit in Nederland aardig geaccepteerd, jonge LHBTI’ers hebben nog altijd meer moeite om hun plek in de samenleving te vinden. Recentelijk schreef televisiepresentator Splinter Chabot een boek over zijn coming out. Zelfs in een seculier, hartelijk en open gezin als dat van zijn kunstzinnige familie had hij het moeilijk. Hoeveel te meer in onze Kerk die door velen als gesloten en veroordelend wordt ervaren?

Het Ecce homo uit het lijdensverhaal is een bekend thema in de kunst geworden, omdat het universele zeggingskracht heeft. Jezus staat voor Pilatus in alle naaktheid. Alle verhalen over Hem heeft Pilatus vertwijfeld terzijde geschoven. Hij ziet Hem niet als gevangene, niet als God, niet als koning, niet als oproerkraaier, niet als marginaal, maar als een mens.
Ook in de Katholieke Kerk proberen we mensen niet te reduceren tot één aspect van hun leven, maar altijd te zien als een volledige persoon. Een mens is niet alleen maar gevangene, conservatief, ketter of homoseksueel. En zodra we merken dat we iemand terugbrengen tot één onderdeel, zouden we tegen onszelf moeten zeggen: Zie de mens!
Dat is ook een waarschuwing voor mensen die zichzelf heden ten dage n identiteit geven. Conservatieve strijders voor de enige juiste moraal, maar ook homoseksuelen. Kom je uit de kast, zet je jezelf vast in een hokje. Ook voor hen geldt: Zie de mens, en reduceer jezelf niet tot één onderdeel van wie je bent. Zo is het Ecce homo een algemeen-menselijke levensles.

Wij zijn allemaal mensen. En we zijn allemaal lijdenden. Het leven van geen enkel mens is alleen maar hemels. Wij zijn allemaal als de man die beroofd wordt en wacht op een barmhartige Samaritaan. Als we goed kijken blijkt de hele weg bezaaid met gewonde mensen. Homo’s en christenen liggen er allebei. De Kerk staat in onze samenleving onder druk en ook homoseksuelen zijn nog altijd niet de norm. We zitten in een zelfde positie in de marge.
Naar het voorbeeld van de slechte moordenaar zouden we dan kunnen gaan smalen dat de ander het aan zichzelf te wijten heeft; hij heeft het door zijn doen en laten verdiend om in de goot te worden gedrukt. Of we nemen een voorbeeld aan het verhaal van de film Pride. Homoseksuelen en mijnwerkers steunen elkaar in het Engeland van de jaren tachtig in hun respectievelijke strijd. Hun doelen waren totaal anders, men moest weinig van elkaar en elkaars levensstijl hebben, maar men heeft elkaar gevonden als gewonden langs de kant van de weg. Beiden zijn zichzelf gebleven, maar gaven wel hun steun aan de ander.

Het erkennen van het lijden van de ander betekent niet dat we iemands waarden en normen goed moeten praten. We hoeven niets te doen wat we niet willen. Het vraagt wel van ons mede-lijden, met een mede-mens. Dat we ons in hun lijden proberen te verplaatsen en er alles aan doen om niet meer lijden te veroorzaken en waar mogelijk zegen voor hun ziel aan te dragen. Ook de barmhartige Samaritaan kon het lijden niet wegnemen, maar er wel iets aan doen om het dragelijker te maken.
We mogen dus in de Kerk echt vinden dat een homoseksuele relatie anders is dan een heteroseksuele. Dat het huwelijk niet mogelijk is voor twee mensen van hetzelfde geslacht. We hoeven de leer niet aan te passen. Maar we kunnen wel iets doen. Zoals kardinaal De Kesel recent in een interview zei: ”Ik begrijp wel de stelling van de Kerk dat een christelijk huwelijk iets is tussen een man en een vrouw met het oog op kinderen. Maar de Kerk moet tegelijk aanvaarden dat er andere relaties mogelijk zijn. En dat die ook liefdevol kunnen zijn.”
Het is niet goed dat de mens alleen is, lezen we sinds Bijbelse tijden in Genesis en Prediker. In moderne tijden weten we dat alleenstaanden ongelukkiger en ongezonder zijn. Zouden we hun lijden niet iets kunnen verzachten door open en hartelijk te zijn? Ons met hen verblijden als ze een levenspartner vinden? Niet veroordelend, maar betrokken? Zoals we zelf ook zouden willen worden behandeld in onze situatie?

Laten we de lijdende mens blijven zien, in onszelf, christen en homo.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: