De voorzitter als gespreksleider

Nelleke Vedelaar gaat afscheid nemen als voorzitter van de Partij van de Arbeid. Ik vind dat onvermijdelijk. Maar ik was dan ook vanaf het begin al geen fan. Bij de verkiezingen vond ik de andere kandidaten Astrid Oosenbrug en Gerard Oosterwijk een beter verhaal hebben. En ook tijdens Vedelaar’s voorzitterschap heb ik me regelmatig geërgerd aan haar enthousiasme. Het is goed om overal de positieve kant van te zien, maar alleen zon en nooit schaduwkanten, zo zit de wereld niet in elkaar.

Maar toch, Nelleke Vedelaar heeft zich in 2017 wél kandidaat gesteld als voorzitter en ik niet. Ze heeft de kar getrokken in een tijd waarin de teruggang van een grote partij met enorme partijstructuren naar een kleine speler veel bloed, zweet en tranen moet hebben gekost. Voor het grootste gedeelte is dat volledig langs me heen gegaan. Wie ben ik dan om kritiek te hebben?

Laat ik daarom Nelleke Vedelaar vooral bedanken voor haar inzet, en voor haar stap terug, waardoor de PvdA een nieuwe fase kan ingaan. En laat ik mijn ideeën over wat een politieke partij zou moeten zijn en waaraan de voorzitter zou moeten werken delen. Dat zal deels ook verklaren waarom ik niet op Vedelaar heb gestemd, die zich in mijn ogen vooral wilde inzetten voor stevige linkse politiek, maar op de duo-kandidaten die de discussie onder de leden wilden versterken.

Foto door Jopwell op Pexels.com

Want voor mij is een politieke partij in de eerste plaats een vereniging van mensen die geïnteresseerd zijn in onze samenleving. Het onderlinge gesprek daarover -op basis van gedeelde waarden en idealen- is dan ook voor mij het belangrijkste in een partij. De volksvertegenwoordigende fracties zijn dan een bijproduct van dat gesprek. Historisch is het andersom gegroeid: eerst waren er fracties, daarna partijen. Maar die fracties vormden zich naar aanleiding van een gezamenlijke kijk op de samenleving. En dat is voor mij de kern. Hoe is het met de maatschappij en welke stap zouden we nu samen moeten zetten om onze wereld nog wat te verbeteren? Dat is het gesprek, dat is mijn partij.

Een voorzitter heeft dan ook als primaire taak om dat gesprek te faciliteren. Want vanuit dat gesprek, vanuit die reflectie op de samenleving en onze waarden, kunnen leden pas tot actie komen, kan er pas daadwerkelijk sprake zijn van een politieke koers. Wat die koers in de praktijk van Kamers, Staten en Gemeenteraden precies is wordt bepaald door de volksvertegenwoordigers zelf, maar de voorzitter zal hun de permanente discussie onder de leden steeds weer voorhouden. En hen steeds weer betrekken bij die gesprekken, als spreker, maar zeker ook als luisteraar.

Nu weet ik dat dit ideaal door weinigen gedeeld wordt, zelfs door weinigen wordt begrepen. In mijn campagne voor het voorzitterschap van een lokale afdeling kreeg ik boven mijn verwachting veel stemmen, maar snapten veel mensen in het geheel niet waar ik heen wilde. Zij zagen zo duidelijk de partij als een politieke macht in de gemeenteraad, dat de focus op het gesprek van de leden volledig vreemd voor hen was.

Ook is het de vraag of het voor de landelijke partijvoorzitter praktisch haalbaar is. In ‘De deur naar de macht’ van Lilianne Ploumen vertelt ze hoe ze -zonder het altijd te beseffen- voor rumoer zorgde door als partijvoorzitter uitspraken te doen die konden duiden op onenigheid binnen de partij. Dat is sensatie en dus nieuws, terwijl het in mijn ogen pas nieuws zou zijn als men het in een politieke partij altijd met elkaar eens is.

Toch laat Lilianne Ploumen in haar boek en Jet Bussemaker in ‘Ministerie van Verbeelding: idealen en de politieke praktijk’ zien dat als we politiek willen bedrijven daar een persoonlijke drijfveer achter moet zitten, die steeds bevraagd wordt door nieuwe informatie en nieuwe perspectieven. Dat is de reflectie die tot actie kan leiden. Voor mij is de vraag naar een nieuwe partijvoorzitter de vraag: Wie gaat die reflectie bij onze PvdA’ers begeleiden?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: