Priestervriendschap

Soms wordt er gezegd: vrienden kies je, en collega’s of broeders en zusters in klooster of parochie worden je gegeven. Dat verschil lijkt me te sterk uitgedrukt. Vrienden zijn ook geen vrije keuze. Het is waar dat je tot op zekere hoogte een selectie kunt maken uit het aanbod van mensen dat op je toekomt, maar het moet bijvoorbeeld al van twee kanten klikken. En waarom nu deze ene persoon een vriend is en een ander niet; kun je daar daadwerkelijk een afweging in maken? Het begint toch altijd maar met een toevallige ontmoeting, waarbij er alreeds méér is.

Ik heb de afgelopen tijd heel wat nieuwe mensen ontmoet, ook veel priesters van het bisdom Den Bosch. En zeker heb ik zelf een selectie gemaakt wie ik wel bezocht en wie niet. Al komt het deels voort uit wie in de buurt woont, wie de telefoon opneemt of mijn mail beantwoordt, met wie ik vaag al eens gesproken heb of met wie er al een andere verbinding was. En toch zijn er uit die bezoeken een aantal mensen bij wie ik terug zal komen en een aantal waarbij ik het zo zal laten. Dat blijven collega’s en worden geen kennissen of vrienden. Dat is niet echt een keuze, maar het besef een band te hebben die deze toevallige ontmoeting overstijgt, het gevoel te hebben samen op weg te kunnen gaan. En uiteraard is het dan nu aan mij of aan de ander om mee te werken met deze genade en een vervolg te geven aan onze eerste ontmoeting.  

Begin jaren 2000, toen ik trappist was in Abdij Lilbosch, heb ik ook zo iemand ontmoet. Met de novicenmeester, tevens bedrijfsleider van de boerderij ging ik naar Abdij Westmalle om het melkveebedrijf daar te bekijken. Op de heenweg reden we eerst langs de Pius X-kapel in Moerzeke, een architectonisch hoogstandje, een van de mooiste kapellen die ik ken. Maar bovenal is het de rustplaats van de zalige priester Edward Poppe. “Ik sterf liever dan God maar half te dienen” staat op zijn graf. Als voorbereiding op onze reis had ik een klein artikeltje over hem gelezen in een devotioneel tijdschrift. Het was een aanslag op mijn goede smaak, want Poppe draagt de taal en stijl mee van rond 1900, een kleinburgerlijk Vlaams katholicisme. En toch raakte het me meteen, en na mijn gebed aan zijn graf wist ik: ik heb er een vriend voor het leven bij.

Of dat wederzijds was, is bij een dode mens niet altijd goed vast te stellen. Maar door de jaren heen heeft hij me nooit losgelaten, ook niet als ik hem in mijn leven niet zo goed kon gebruiken. Hij stierf op 10 juni 1924 en vandaag herlees ik daarom een stuk dat ik ooit schreef over mijn priestervriend Edward Poppe. Een vriendschap die ik nooit had kunnen bedenken aan de hand van menselijke criteria, maar die er opeens, toevallend, wás.

Deze schitterende foto is van Kerkfotografie.be

Zalige Edward Poppe: priester van de eenvoud

Wie voor het eerst iets leest van priester Poppe moet oppassen. Het glazuur kan wel eens van de tanden springen. Zo zoet! Zo truttig! En alles met Vlaamse verkleinwoordjes als kindekes en moederke. Het is eenvoudigweg niet te harden. Het is de domme praat van een dorpspastoorke uit (gelukkig) lang vervlogen tijden: Zeg eens, Theo, mag ik U een woordje zeggen over ons Moederken uit de Hemel? Of Doe gelijk het bijtje wanneer gij bidt en beschouwt.

En toch! De woorden boeien. Ze nodigen uit om verder de tekst binnen te gaan. Daar blijken de simpele vraagskes een diepe grond te kennen. Die van het hart. Want dat is het ‘geheim’ van Edward Poppe. Hij spreekt recht vanuit het hart. Het is geen domheid die we beluisteren, maar de dwaasheid voor de wereld en de wijsheid van de liefde.

Verwacht bij Poppe geen dogmatische verhandeling over de Drie-eenheid of Maria. Zijn woordjes zijn altijd korte stukjes, met uitroepen en gebeden. Hij vertelt je als een vriend één op één van zijn eigen religieuze ervaringen. Hoe heerlijk het is te liggen in de armen van onze moeder Maria, bijvoorbeeld. En zijn woorden roepen op jezelf ook toe te vertrouwen aan de liefde.

Na zo’n ‘gesprek’ met Poppe sta je weer klaar om een grote heilige te worden. Niet door hoge mystieke ervaringen, maar door het verduren van gewone dagelijkse problemen. Het is de kleine weg die Poppe voorhoudt.

Vooral voor zijn broeders in het priesterschap waren zijn boodschap en de illustratie daarvan in zijn eigen leven duidelijk: Word eenvoudig! Word een mens met maar één vouw, maar één doel voor ogen: de liefde van de Heer. Leef in eenheid met de armen, strijd in eenheid met de achtergestelden, bemin in eenheid met de lijdende Heer. Kristus’ rijk moet komen door de priesters, door vrijwillig kleine, arme, nederige priesters! Zo bad hij ook tot de Heer: Wanneer priesters van de mansardekamers, wanneer priesters voor de kleinen, priesters voor de krotbewoners? Wanneer komen zij? (…) Zend uw priesters!

En dat deed de Heer. Hij heeft Edward Poppe als priester gezonden om te leven en te sterven voor de eenvoudigen. Op 10 juni 1924 stierf hij definitief, 34 jaar oud, om met ons Moederken opgenomen te zijn in de liefde van de Heer. Eenvoudiger dan dat kán niet.

Zonder twijfel zou ik deze ode 10 jaar later anders verwoorden. Het voelt nu ook als een tekst van iemand anders. Misschien kan ik daarom ook ongecompliceerd geroerd zijn door de liefde voor Poppe die ik uit deze woorden voel spatten. Een liefdesverklaring voor een vriend en een missionair pastor, toen dat nog niet iets aparts was. Juist omdat Edward Poppe zoveel hield van God en de heiligen, zoveel tijd nam voor gebed en meditatie, kon hij zoveel van zijn naasten houden en probeerde hij op zijn manier hen te helpen, geestelijk, maar ook materieel. Zoals een vriend dat nu eenmaal doet, over alle grenzen heen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: